Vragenbanken

Een vragenbank zien wij als een verzameling van digitaal opgeslagen toetsvragen. De vragenbanken van Toets & Leer zijn beschikbaar voor docenten van aangesloten hogescholen. De vragenbanken worden beheerd vanuit het toetssysteem RemindoToets van het Nederlandse bedrijf Paragin.

De vragenbanken van Toets & Leer zijn naar vakgebied ingedeeld. Het is mogelijk om bij het samenstellen en afnemen van toetsen uit verschillende vragenbanken (vakgebieden) vragen te selecteren. Bijvoorbeeld een toets met vragen over zowel marketing als bedrijfseconomie. De vragenbanken zijn dus ingericht naar vakinhoud, niet naar hbo-opleiding.

Structuur van vragenbank

Iedere vragenbank is uit drie niveaus (categorieën) opgebouwd:

Onderwerp → Leerdoel → Toetsterm

Het ontwikkelen van een vragenbank begint met het opstellen van een lijst met onderwerpen. Dit zijn de onderwerpen waarvoor vragen ontwikkeld zullen gaan worden. Het is de kunst om de lijst met onderwerpen niet te algemeen, maar ook niet te gedetailleerd te maken. Een onderwerp waar 1000 vragen onder kunnen worden gecategoriseerd is bijvoorbeeld te algemeen. Dit kan beter worden opgesplitst in meerdere onderwerpen. Aan de andere kant is een onderwerp waar minder dan 10 vragen bij passen te gedetailleerd. Er kan beter worden gekozen voor een algemener onderwerp.
De onderwerpen worden in een ‘platte’ lijst, zonder hiërarchie of vaste volgorde opgeslagen. Dit heeft twee redenen. De eerste is dat de volgorde van onderwerpen in studieboeken ook nooit exact hetzelfde is. Dé perfecte volgorde van onderwerpen bestaat toch niet. Bij Toets & Leer werken we overigens methodeonafhankelijk. In de onderwerpen, leerdoelen, toetstermen en ook in de toetsvragen en de feedback bij de vragen wordt dus niet verwezen naar een specifiek studieboek.
De tweede reden waarom we met een platte onderwerpenlijst werken, is om de structuur van de vragenbank zo overzichtelijk mogelijk te houden. Dus niet 10 niveaus om uit te klappen als je een toetsvraag zoekt, maar slechts drie: onderwerp, leerdoel en toetsterm.

Over zoeken gesproken: dat is de handigste en snelste manier om een bepaald onderwerp terug te vinden in een Toets & Leer-vragenbank. Of je nu zoekt naar een trefwoord in een leerdoel, toetsterm of toetsvraag, het werkt prima via de zoekvelden in RemindoToets.

Leerdoelen en toetstermen

Als de onderwerpen duidelijk zijn, dan is de volgende stap het opstellen van leerdoelen en toetstermen. Een toetsterm kan gezien worden als een concretisering van een leerdoel. Uiteindelijk worden alle toetsvragen in de vragenbank gekoppeld aan een toetsterm. Voor het ontwikkelen van toetstermen hebben we een schrijfwijzer ontwikkeld.

Een voorbeeld van een combinatie van onderwerp, leerdoel en toetsterm:

Onderwerp → Ontwikkeling van marketing

Leerdoel → Je kunt verschillende stadia in het denken over marketing onderscheiden.

Toetsterm → Je kunt in een gegeven situatie uitleggen of er sprake is van productieoriëntatie, productoriëntatie, verkooporiëntatie, marktoriëntatie of maatschappelijke marktoriëntatie.

Als de lijst met toetstermen volledig genoeg is, dan kan worden gestart met het daadwerkelijk ontwikkelen van toetsvragen.

Niveau van de vragen

Bij de hogescholen die deelnemen aan Toets & Leer worden verschillende taxonomieën gebruikt om het cognitieve niveau van leeractiviteiten en toetsvragen vast te leggen. Om praktische redenen is het wenselijk om binnen Toets & Leer één gezamenlijke taxonomie te gebruiken. Bij de start van Toets & Leer is besloten om een taxonomie te gebruiken die gebaseerd is op de eerste niveaus van de taxonomie van Bloom:

Cognitief niveau Omschrijving
Onthouden (kennis) Informatie kunnen herinneren en reproduceren
Begrijpen (inzicht) Informatie kunnen uitleggen en toelichten
Toepassen procedure Informatie (kennis) kunnen gebruiken om een activiteit uit te voeren
Toepassen inzicht Informatie (inzicht) kunnen gebruiken om een probleem op te lossen

Alle toetstermen en de daarvan afgeleide vragen dienen te zijn gebaseerd op een van deze vier niveaus. De hogere cognitieve niveaus – zoals analyseren, evalueren en creëren – worden voor Toets & Leer niet gebruikt, omdat deze niveaus zich slecht lenen voor de ontwikkeling van toetsvragen die automatisch kunnen worden beoordeeld door een digitaal toetssysteem.